محمد على آزاد كشميرى
268
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
آن علامهء نحرير ، خوض رود سخن به درازى كشد و بسا باشد كه حمل بر مبالغه و حسن اخلاق اين خاكسار كند . در هيچ فن از فنون علوم نبود كه مهارتش به كمال نباشد و به اين كمال هرگز مباهات به علم - چنانكه رسم علما است - نداشتى و به ادنى كسى از اهل تحصيل و فرومايگان مصاحبانه سلوك كردى تا آنكه طول صحبت به افاده و مباحثه گذرانيدى ، و از جدل بغايت محترز بودى و اين شيوه را مكروه داشتى . هيچيك از افاضل را به حسن تقرير و شكفتگى طبع ايشان نديدهام » . ايضا شيخ على حزين بعد ذكر محامد پدر خود مىگويد كه : « عبادت ورعش به مثابهى بود كه در عرض بيست و پنج سال كه با ايشان بسر بردهام هر فعلى كه در شرع مكروه باشد از ايشان نديدهام و بعد نيمهشب در هيچ حال - چه در صحت و چه در مرض - او را بر بستر استراحت نيافتهام . شش هفت سال پيش از فوت ، عزلت و خلوت بر مزاجش غالب آمد ، ترك مباحثه و معاشرت نموده اصلا پيرامون انتظام امور معاش اهل خانه نمىگرديد و اين فقير را در آن باب مختار ساخته بود ، و گاهى به مطالعه مشغول شدى و بسا اوقات گريان بودى ، و اكثر ليالى را به عبادت احيا مىنمود و سخن با كسى زياده بر ضرورت نگفتى و سخن گفتن كسى را هم خوش نداشتى ، تا آنكه در سال هزار و يكصد و بيست و هفت ( 1127 ) در سن شصت و نهسالگى امراض شدت كرد و ضعف مستولى شد ، چنانكه چاشتگاه آن [ روز كه ] رحلت كرد مرا طلبيده سفارش بازماندگان و نيكوكارى با ايشان نمود . پس فرمود كه چنانكه مرا خشنود داشتى خدا از تو خشنود باد . وصيت من به تو آن است كه هرچند اوضاع دنيا را بر وفق مرام نبينى و زمانه ناسازگار افتد بايد كه به مذلّت رضا ندهى و سبعيت و دنبالهروى اختيار نكنى ، چه عمر قليل قابل آن نيست . و در اصفهان اگر توانى زياده توقف مكن شايد از ما كسى باقى ماند ! اين سخن را فقير درنيافت تا بعد از چند سال كه فتنه و خرابى اصفهان پديد آمد . پس فرمود كه در ليالى و ايام متبركه به هرچه دست دهد و ميسر آيد ما را فراموش مكن . بعد از ساعتى چند به عالم بقا ارتحال فرمودند . مدفن ايشان در مقابر مشهور به « مزار بابا ركن الدّين » در جنب تربت عارف ربانى مولانا دانشمند گيلانى است . افاض اللّه تعالى عليه شآبيب الرحمة و الغفران و اسكنه فى فراديس الجنان » . 111 ) الشيخ عبد اللّه بن الحاج صالح بن جمعة بن [ شعبان بن ] على بن احمد بن ناصر بن محمد بن عبد اللّه السماهيجى الاصبعى البحرانى [ 1086 - 1135 ه . ق ] : « 1 » منسوب بهسوى قريهء سماهيج - به سين مهمله قبل از ميم و الف قبل از ها و ياى دونقطه پائين
--> ( 1 ) - طبقات اعلام الشيعة ، ص 461 ، لؤلؤة البحرين ، ص 96 .